آزاد

جلسه مناظره استاد محسن کدیور و حاتم قادری

جلسه مناظره اي تحت عنوان «دموكراسي و انديشه شيعه» در محل سازمان، ادوار تحكيم وحدت، با حضور «حاتم قادري» و «محسن كديور» برگزار شد. قادري در اين مناظره سئوال اساسي خود را اين دانست كه «آيا از طريق دين مداري، امكان تحقق دموكراسي وجود دارد يا خير» و در ادامه گفت: «امكان تحقق دموكراسي چه مستقيم و چه غيرمستقيم زماني وجود دارد كه يا دين به حوزه خصوصي برده شود و يا باورهاي ديني را دچار استحاله هايي كنيم، مثلا اسطوره زدايي كنيم و آن را به گونه اي سازگار با حوزه عمومي درآوريم كه اين دو با هم خيلي تناسب ندارد.

وي گفت: انديشه ديني يكي از متفاوت ترين انديشه ها نسبت به دموكراسي است يا بايد انديشه ديني را به گونه اي دستخوش تحول كرد كه ليبرال دموكراسي در آن مجال تنفس پيدا كند يا بگذاريم ليبرال دموكراسي در تحركات اجتماعي جايگاه خود را پيدا كند.اين استاد دانشگاه گفت: اگر در انديشه شيعي، امام محور اصلي است در آن صورت دموكراسي در حضور امام معنايي نمي يابد. محسن كديور در ادامه اين جلسه مناظره گفت: ليبرال دموكراسي با نوعي از انديشه ديني سنتي سازگاري ندارد و اين خود نيز احتياج به استدلال دارد.وي با بيان اينكه بايد مشخص كنيم ديد ما از دموكراسي ديد حداقلي است يا حداكثري گفت: بحث ما نوعي از دموكراسي و نوعي از انديشه شيعي است كه بايد آن را مشخص كنيم.كديور با بيان اينكه تمام بحث اين است كه آيا شيعيان در شرايط معاصر مي توانند پذيراي دموكراسي باشند، افزود: دليلي ندارد كه برداشت گذشتگان، ديني تر از برداشت ما نسبت به دين باشد و آنها ديني تر از ما فكر كنند.

كديور گفت: من مي توانم قائل به نبوت و امامتي باشم كه از ضوابط دموكراسي در يك جامعه دفاع كند. چرا بايد تنها قرائت رايج ديني را درست بدانيم.كديور تصريح كرد: آنچه كه بايد ديد با دموكراسي سازگار است يا نه، زماني است كه امام بخواهد وارد جامعه بشود و به خدمت مردم تن دهد، آن گاه ديگر هيچ امتيازي را براي آنها در حوزه عمومي و سياسي ايجاد نمي كند.وي افزود: امام علي (ع) به عنوان وظيفه تا زماني كه از مردم بيعت نگرفته بود، خلافت نكرد. قادري در ادامه جلسه گفت: مراد من از ليبرال دموكراسي، دموكراسي از نوع غربي آن است، اينكه يك سري از حقوق پايه كه به عنوان حقوق شهروندي در نظر گرفته مي شود، قابل مخدوش كردن نيست. كديور در ادامه جلسه گفت: امام علي (ع) را بايد در زمان خود سنجيد.

نمي توان به دنبال دموكراسي در آن زمان گشت. وي دموكراسي را دستاورد عقلاني بشر دانست و گفت: اعتقاد به هر نوع حق ويژه در حوزه عمومي منافي دموكراسي است. امروز اگر من مسلمان بخواهم در حوزه عمومي وارد شوم بايد به قانون تن دهم و روند دموكراتيك را طي كنم. اگر وارد بازي دموكراسي شويم بايد تا آخر بياييم و قائل به خط قرمزي نباشيم. قادري نيز در ادامه جلسه با بيان اينكه حضرت علي (ع) نسبت به زمانه خود مترقي بوده است، گفت: اگر امامت آن چيزي است كه آقاي دكتر كديور به آن اشاره مي كند، بنده حرفي ندارم. قادري گفت: هر چه حوزه امامت برجسته شود، دموكراسي امكان كمتري براي بروز مي يابد. قادري گفت: اين شيوه برخورد، كوچك كردن شيعه تا جايي است كه در قالب فعلي جا شود. كديور در ادامه گفت: همه بحث اين است كه آيا مي توان از تعاليم ديني قرائت ديگري داشت يا نه.

وي گفت: علي اگر امروز بود قطعا رفتارش با آن زمان فرق مي كرد. ولي علي يك پيام جاودانه دارد و يك ظرف تحقق. وي گفت: سياست در جامعه ديني با سياست در جامعه غيرديني متفاوت است. سياست در جامعه ديني لباس دموكراتيك به تن مي كند. وي ضمن تاكيد بر اينكه خود ورود ديگري در بحث ولايت فقيه دارد، گفت: دموكراسي اگر به عنوان يك روش در جامعه ديني پذيرفته شود، ارزش هاي ديني مي تواند منبع قانون در جامعه قرار گيرد منتهي بر پايه حق تك تك افراد جامعه.